De botter is een scheepstype dat vroeger gebruikt werd voor de visserij op de Zuiderzee. Het scheepstype ontstond geleidelijk aan, steeds vonden aanpassingen plaats.
De geringe diepte van de Zuiderzee leidde tot de ontwikkeling van rond- en platbodems. De botter is een platbodem; er is geen kiel, de zijzwaarden zorgen ervoor dat deze schepen niet "verlijeren", zijwaarts afdrijven. (Zie de EB 51 op de foto links).
Op de Zuiderzee kwamen allerlei verwante scheepstypen voor, waarmee zeilend gevist werd. Kenmerkend voor het tuig van deze schepen is de meestal ongestaagde mast, met alleen een massief ijzeren voorstag; het grootzeil hangt aan een gekromde gaffel; als er niet teveel wind is, kan de kluiver gehesen worden aan de naar voren geschoven kluiverboom; bovendien kan op het achterschip de bezaan (of aap, of bras) gehesen worden. Kenmerkend voor de botter is de fok, die tot ver voorbij de mast reikt. Noodzakelijk om de netten te slepen, maar moeilijk hanteerbaar bij het wenden. Wieringer aken hadden juist een smalle fok, om te kunnen laveren in de geulen van de Waddenzee.

Hoe en waarop gevist werd, hing voornamelijk af van het jaargetijde. In het voorjaar was het haring, in mei ansjovis; zuiderzeebot het hele jaar door, paling vooral in de zomer. Daarnaast werd er gevist op ondermeer garnalen, spiering en mosselen. De vismethoden kunnen worden in twee hoofdgroepen: "gaand want" (de netten worden gesleept) en "staand want" (de netten worden neergezet).